Cầm đồ được pháp luật xác định như thế nào

Nghị định 96/2016/NĐ-CP xác định kinh doanh dịch vụ cầm đồ là hoạt động cho vay tiền mà người vay phải mang tài sản hợp pháp đến cơ sở để cầm cố. Vì vậy, khi xác định một mô hình có thuộc dịch vụ cầm đồ hay không, cần xem bản chất giao dịch có khoản vay và tài sản được giao để bảo đảm hay không, thay vì chỉ căn cứ tên gọi của cửa hàng. [3]

Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và danh mục được cập nhật tại Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP vẫn liệt kê kinh doanh dịch vụ cầm đồ là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Việc đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp do đó chưa thay thế giấy chứng nhận chuyên ngành về an ninh, trật tự. [1], [2]

Điều kiện để mở cơ sở cầm đồ

Đăng ký hoạt động hợp pháp. Cơ sở phải được đăng ký, cấp phép hoặc thành lập theo hình thức phù hợp với quy định pháp luật; hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận ANTT cần thể hiện hoạt động kinh doanh liên quan. [3], [5]
Người phụ trách ANTT đáp ứng điều kiện chung. Người được xác định chịu trách nhiệm về an ninh, trật tự không thuộc những trường hợp bị loại trừ tại khoản 2 Điều 7 Nghị định 96, chẳng hạn đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thuộc một số tình trạng về án tích, chấp hành hình phạt hay biện pháp xử lý hành chính. Với trường hợp cụ thể, cần đối chiếu đúng tình trạng pháp lý và hồ sơ nhân sự. [3], [5]
Không có một số vi phạm hành chính trong 05 năm trước thời điểm đăng ký. Trong thời hạn 05 năm liền kề trước khi đăng ký kinh doanh, người chịu trách nhiệm ANTT không bị xử phạt hành chính về các hành vi được Điều 9 liệt kê: chống người thi hành công vụ, gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, cho vay lãi nặng, đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc, trộm cắp, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và chiếm giữ trái phép tài sản. [4]

Yêu cầu về thường trú tại xã, phường nơi đặt cửa hàng trong ít nhất 05 năm đã bị bãi bỏ từ ngày 15/08/2023. Không nên nhầm việc bỏ điều kiện cư trú này với điều kiện 05 năm về các quyết định xử phạt hành chính nêu trên, vốn vẫn được giữ lại trong quy định sửa đổi. [4]

Bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy. Cơ sở phải tuân thủ quy định hiện hành về PCCC và cứu nạn, cứu hộ. Khi xin giấy ANTT, nếu cửa hàng hoặc kho thuộc danh mục tại Phụ lục I Nghị định 105/2025/NĐ-CP, hồ sơ kèm biên bản kiểm tra PCCC của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền; không phải nộp tài liệu này nếu dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ. Cần phân loại đúng địa điểm và kho, vì không phải mọi cửa hàng đều nộp cùng loại giấy tờ.[3], [5], [6], [7], [9], [10]

Cơ sở cầm đồ có cần giấy chứng nhận ANTT không

Có. Tên pháp lý của giấy tờ là Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự. Đây là điều kiện để cơ sở kinh doanh dịch vụ cầm đồ được hoạt động; đăng ký kinh doanh và việc đáp ứng điều kiện của người phụ trách không tự thay thế giấy chứng nhận này. [3], [5]

Đối với dịch vụ cầm đồ, Công an cấp xã cấp giấy ANTT theo phân cấp hiện hành, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền cấp khác. Hồ sơ dùng Mẫu 03 của Nghị định 58/2026/NĐ-CP, kèm giấy đăng ký và tài liệu PCCC áp dụng cho địa điểm, kho; có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính, Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID. [9]

Trước khi lập hồ sơ, nên rà soát loại hình đăng ký, địa chỉ hoạt động và kho bảo quản để xác định đúng giấy tờ PCCC cần có. Cơ sở chỉ nên bắt đầu nhận cầm cố, cho vay sau khi được cấp giấy chứng nhận và đã hoàn tất các điều kiện áp dụng cho địa điểm. [3], [5], [7], [9]

Trách nhiệm khi nhận tài sản cầm cố

Ngoài nghĩa vụ chung phải duy trì điều kiện ANTT, không dùng cơ sở cho hoạt động trái pháp luật và để người phụ trách chịu trách nhiệm về việc tuân thủ, cơ sở còn phải thông báo bằng văn bản kèm bản sao giấy chứng nhận cho Công an cấp xã nơi hoạt động trong thời hạn không quá 05 ngày kể từ ngày bắt đầu kinh doanh. [3]

Điều 29 Nghị định 96 quy định các trách nhiệm gắn trực tiếp với giao dịch cầm đồ: [3]

Kiểm tra và lưu thông tin định danh. Kiểm tra giấy tờ tùy thân còn giá trị của người mang tài sản đến cầm cố và lưu bản sao tại cơ sở theo quy định. [3]
Lập hợp đồng cầm cố. Ghi nhận giao dịch bằng hợp đồng phù hợp với quy định của pháp luật dân sự, thể hiện rõ tài sản, khoản vay, lãi và các thỏa thuận liên quan. [3], [8]
Kiểm tra quyền đối với tài sản. Với tài sản mà pháp luật yêu cầu giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, chỉ nhận khi giấy tờ đầy đủ và giữ bản chính trong thời gian cầm cố; nếu tài sản thuộc người thứ ba, phải có văn bản ủy quyền hợp lệ. [3]
Từ chối tài sản có dấu hiệu bất hợp pháp. Không nhận tài sản không rõ nguồn gốc hoặc có được từ hành vi vi phạm pháp luật. [3]
Giới hạn lãi suất và bảo quản tài sản. Lãi suất cho vay khi nhận cầm cố không vượt giới hạn của Bộ luật Dân sự; mức trần thông thường là 20%/năm, trừ trường hợp luật khác có quy định. Cơ sở phải bố trí kho và bảo đảm an toàn tài sản trong suốt thời gian cầm cố. [3], [8]

Danh sách kiểm tra trước ngày khai trương

Đăng ký đúng hình thức và địa điểm kinh doanh; xác định người chịu trách nhiệm ANTT.
Kiểm tra điều kiện của người phụ trách, lưu ý quy định về xử phạt hành chính trong 05 năm.
Đối chiếu yêu cầu PCCC đối với cửa hàng và kho theo hiện trạng thực tế.
Xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT theo thủ tục đang áp dụng; chưa hoạt động trước khi được cấp.
Chuẩn bị hợp đồng, quy trình kiểm tra tài sản, lưu giấy tờ và bảo quản tài sản cầm cố.